Wychowanie społeczne
Nad wychowaniem społecznym przez grupę, znajdujemy uzasadnienia filozoficzne, oparte na naukowym światopoglądzie. Twórczość Makarenki jest wzorem zastosowania filozofii materializmu dialektycznego i historycznego do teorii wychowania w kolektywie podstawowym i do jego techniki. W ten sposób mamy w tej twórczości przykład, jak z jednej strony w problematyce kolektywu podstawowego znajduje wyraz teoria naukowego socjalizmu, jej ogólne pojęcia i prawa naukowe, z drugiej - jak technika i praktyka wychowania w kolektywie podstawowym, staje się konkretną, materialną siłą dla przeniesienia socjalizmu w życie społeczeństwa. Czyniąc Kolonię i Komunę swoim eksperymentalnym laboratorium, Makarenko dał metodologii pedagogiki przykład badań nad procesami wychowawczymi, wymagając od tych badań uzasadnień eksperymentalnych i naukowej ścisłości. Przykład ten odnosi się przede wszystkim do badań nad kolektywem podstawowym domów dziecka i młodzieży. W sposób pionierski zajął Makarenko zgoła inną pozycję.
Badania wychowania .